Over spam zou ik een hele website vol kunnen schrijven, en misschien doe ik dat nog wel een keer, maar voor nu hou ik het bij een verkorte versie.

Met spam wordt elke vorm van ongewenste berichten bedoeld. Dit kan zijn met betrekking tot e-mail (het meest bekend) maar ook in geval van ongewenste berichten in gastenboeken en forums.

Ik beperk me nu tot e-mail spam omdat veel mensen niet beseffen dat ze het vaak zelf aantrekken of dat ze er zelf maatregelen tegen kunnen nemen.

Je hebt je misschien wel eens afgevraagd waarom je spam ontvangt. Om dit te kunnen beantwoorden, zal ik eerst wat achtergrond informatie geven.

Het eerste spambericht werd al in 1978 verstuurd via de voorloper van het internet: het Arpanet. Het was een bericht met betrekking tot een open huis voor nieuwe modellen van een computerfirma. In het toenmalige Arpanet was het niet zo moeilijk om naar iedereen een bericht te sturen. Tegenwoordig is dat een stuk moeilijker. Er zijn miljoenen internet gebruikers en die hebben vrijwel allemaal een eigen e-mail adres. Bovendien worden tegenwoordig veel maatregelen genomen om spam tegen te gaan. Waarom blijven spammers dan toch spammen?
Het antwoord is tweeledig: het kost niets (behalve misschien de software om e-mail adressen te verzamelen) en omdat een bericht moeiteloos naar duizenden adressen tegelijk verstuurd kan worden, hoeft er maar een klein percentage van de ontvangers te reageren om rendabel te kunnen zijn.
Stel dat je een bericht naar een miljoen ontvangers verstuurt (wat net zo makkelijk is als naar 1 ontvanger) en er reageert een honderste procent, dan heb je toch 100 reacties.

Hoe komt een spammer nu aan jouw e-mail adres?
Daar zijn verschillende mogelijkheden voor maar om het leesbaar te houden beperk ik me weer even.

Er bestaan stukjes software die het internet afspeuren naar internet adressen. Grofweg kunnen die op twee manieren adressen vinden:
- Ze registreren de domeinnamen die ze tegenkomen en zetten er willekeurige namen voor plus de meest voorkomende: info, postmaster, webmaster enzovoort.
- Ze scannen websites op ingevoerde e-mail adressen.
Ik zal deze punten hieronder wat verder uitwerken.

Domeinnamen met voorvoegsels

Elke website heeft een domeinnaam. Bijvoorbeeld johmel.com.
Toen ik een groot aantal jaren geleden de domeinnaam johmel.com registreerde, was er nog niet zoveel bekend over spam. Ik ben toen info als e-mail adres gaan gebruiken en mezelf daarmee meteen kwetsbaar gemaakt voor spam. Info is namelijk één van de meest gebruikte e-mail voorvoegsels en dus een dankbaar doel voor spammers. Het enige wat een stuk software voor de spammer hoeft te doen is de domeinen die hij tegenkomt op internet opslaan en er info voor te zetten. Als hij dat ook doet met postmaster, webmaster enzovoort, heeft hij al de bulk van de bestaande e-mail adressen te pakken.
Nu zijn er veel mensen met een eigen domein die bijvoorbeeld hun eigen naam gebruiken als adres, dus bijvoorbeeld piet @ bedrijf.nl. Het is echter vaak zo dat de e-mail server zodanig ingesteld is dat automatisch alle mail die naar @bedrijf.nl gestuurd wordt ook ontvangen wordt. Maar zelfs als dat niet het geval is, is de adressenverzamelaar nog zo slim om veelvoorkomende namen voor de  domeinen te plaatsen. Aangezien het meestal engelstalige software is, loop je als Kees niet zoveel risico maar als je toevallig Peter, John of Harry heet, heb je pech.

Ingevoerde e-mail adressen

Misschien heb je zelf geen domeinnaam. Hoe komt zo'n spammer dan aan jouw adres?
Waarschijnlijk vul je af en toe op een website je e-mail adres in. Er zijn drie manieren waarop dat misbruikt kan worden:
- de website waar je je adres op hebt ingevuld stuurt je vervolgens allerlei mails waaraan je geen behoefte hebt
- de website waar je je adres op hebt ingevuld speelt het adres door aan anderen die je vervolgens gaan spammen
- de website waar je je adres op hebt ingevuld wordt gescand door een bot (een stukje software) die alle e-mail adressen die hij tegenkomt opslaat in een database. Naar deze adressen wordt dan vervolgens spam gestuurd.

In het eerste geval is meestal wel duidelijk wie de spam verzonden heeft en kun je aangeven dat je de mail niet meer wilt ontvangen of kun je de afzender blokkeren.
In het tweede geval geldt vaak hetzelfde maar lang niet altijd.
In het laatste geval is vaak niet te achterhalen wie de afzender is en wordt het lastiger om er wat tegen te doen.

Een andere mogelijkheid is dat er een virus op je computer is geplaatst of op de computer van iemand in wiens adresboek je staat dat alle adressen in het adresboek opslaat en vervolgens via die adressen naar andere adresboeken zoekt door mee te liften op een e-mail die je verstuurt of door zichzelf te mailen. Hiertegen helpt alleen antivirus software.

Spam voorkomen.

- Probeer te voorkomen dat je je e-mail adres invult.
- Als je een e-mail adres op een site moet invoeren, zorg er dan voor dat je een ander e-mail adres gebruikt dan je hoofdadres. Het is bijvoorbeeld bij Hotmail heel makkelijk om een adres aan te maken.
Je hebt dan altijd de mogelijkheid om dit adres niet meer te gebruiken als de spam te hevig wordt.
- als je bijvoorbeeld in een gastenboek of forum je e-mail adres wilt achterlaten (wat meestal niet verstandig is), vervorm het dan. Zet bijvoorbeeld spaties tussen de letters of gebruik het woord AT in plaats van het teken @ (dit wordt trouwens tegenwoordig door veel bots al herkend).
- Als je zelf een website hebt, gebruik dan e-mail formulieren in plaats van een adres op de site of gebruik een e-mail vervormer.

Spam blokkeren.

De meeste e-mail programma's hebben tegenwoordig mogelijkheden om spam te blokkeren. Ook providers geven vaak de mogelijkheid om spam te blokkeren. Daarnaast is het mogelijk om software aan te schaffen die spam blokkeert. Begin bij je e-mail programma (Outlook express, Windows Mail, Hotmail enz) en probeer uit te zoeken hoe je met deze programma's spam kunt blokkeren. Kijk vervolgens bij je provider op de site of stuur een mail om te vragen hoe je via de provider spam kunt blokkeren. Als dat nog niet voldoende is, schaf dan een antispam programma aan. Bijvoorbeeld Spamfighter.

Meer informatie over spam kun je vinden op Wikipedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/Spam